<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?>
<TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hant-HK" xml:id="X54n0869">
<teiHeader>
	<fileDesc>
		<titleStmt>
			<title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 869 夾科肇論序注</title>
			<title xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經數位版, No. 869 夾科肇論序注</title>
			<author>宋 曉月注</author>
			<respStmt>
				<resp>Electronic Version by</resp>
				<name>CBETA</name>
			</respStmt>
		</titleStmt>
		<editionStmt>
			<edition>XML TEI P5</edition>
			<respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt>
		</editionStmt>
		<extent>1卷</extent>
		<publicationStmt>
			<idno type="CBETA">
				<idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">54</idno>.<idno type="no">869</idno>
			</idno>
			<distributor>
				<name>中華電子佛典協會 (CBETA)</name>
				<address>
					<addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine>
				</address>
			</distributor>
			<availability>
				<p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p>
			</availability>
			<date>2022-10-12 23:43:51 +0800</date>
		</publicationStmt>
		<sourceDesc>
			<bibl>
				<title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title>
				<title level="s" xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經</title>
				<title level="m" xml:lang="zh-Hant">夾科肇論序注</title>
			</bibl>
		</sourceDesc>
	</fileDesc>
	<encodingDesc>
		<projectDesc>
			<p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA</p>
			<p xml:lang="zh-Hant" cb:type="ly">CBETA 人工輸入，CBETA 掃瞄辨識</p>
		</projectDesc>
		<editorialDecl>
			<punctuation resp="#resp1"><p>原書標點</p></punctuation>
		</editorialDecl>
		<tagsDecl>
			<namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
				<tagUsage gi="rdg">
					<listWit>
						<witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness>
						<witness xml:id="wit.orig">【卍續】</witness>
					</listWit>
				</tagUsage>
			</namespace>
		</tagsDecl>
		<charDecl>
<char xml:id="CB00701">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00701</charName>
				<mapping cb:dec="983741" type="PUA">U+F02BD</mapping>
			<mapping type="unicode">U+3B4A</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>析</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[木*片]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB07946">
				<charName>CBETA CHARACTER CB07946</charName>
				<mapping cb:dec="990986" type="PUA">U+F1F0A</mapping>
			<mapping type="unicode">U+28DD6</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>鬥</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[門@斲]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15141">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15141</charName>
				<mapping cb:dec="998181" type="PUA">U+F3B25</mapping>
			<charProp><localName>normalized form</localName><value>邂</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[邂-(刀/牛)+羊]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15145">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15145</charName>
				<mapping cb:dec="998185" type="PUA">U+F3B29</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+262B1</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>罣</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[(ㄇ@(企-止))/圭]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15148">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15148</charName>
				<mapping cb:dec="998188" type="PUA">U+F3B2C</mapping>
			<mapping type="unicode">U+26615</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>畫</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[書-曰+(且-二+人)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15156">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15156</charName>
				<mapping cb:dec="998196" type="PUA">U+F3B34</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+7891</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>碑</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[石*((白-日+田)/廾)]</value></charProp></char>
</charDecl>
	</encodingDesc>
	<profileDesc>
		<langUsage>
			<language ident="en">English</language>
			<language ident="zh-Hant">Chinese (Traditional)</language>
		</langUsage>
	</profileDesc>
	<revisionDesc>
		<change when="2013-05-20">
			<name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication
		</change>
		<change when="2005-04-22T08:08:07">
			Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT
		</change>
	</revisionDesc>
</teiHeader>
<text><body>
<milestone unit="juan" n="1"/>
<pb ed="X" xml:id="X54.0869.0136a" n="0136a"/>
<lb ed="X" n="0136a01"/>
<lb ed="X" n="0136a02"/><cb:docNumber>No. 869</cb:docNumber>
<lb ed="X" n="0136a03"/><lb ed="R096" n="0189a01"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead>夾科肇論序</cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="X" n="0136a04"/>
<lb ed="X" n="0136a05"/><lb ed="R096" n="0189a02"/><byline cb:type="author">小<name role="" type="person">招提寺</name>沙門　慧達　述</byline>
<lb ed="X" n="0136a06"/><lb ed="R096" n="0189a03"/><byline cb:type="author">泐潭禪師　曉月　注</byline>
<lb ed="X" n="0136a07"/><lb ed="R096" n="0189a04"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">通序</cb:mulu><p xml:id="pX54p0136a0701">△科此序文。分爲二章。前明作論元由是通序。後
<lb ed="X" n="0136a08"/><lb ed="R096" n="0189a05"/>正明論之宗旨是別序。前明作論元由有六節。第
<lb ed="X" n="0136a09"/><lb ed="R096" n="0189a06"/>一標論名。二稱美人法。三慶幸遭逢。四排斥譏嫌。
<lb ed="X" n="0136a10"/><lb ed="R096" n="0189a07"/>五申述元情。六宣明序意。今第一標擧論名。</p>
<lb ed="X" n="0136a11"/><lb ed="R096" n="0189a08"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">第一標擧論名</cb:mulu><cb:div type="orig"><p xml:id="pX54p0136a1101">慧達率愚。通序長安釋僧肇法師所作。宗本物不遷
<lb ed="X" n="0136a12"/><lb ed="R096" n="0189a09"/>等四論。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0136a13"/><lb ed="R096" n="0189a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX54p0136a1301">序主云率愚者。謙抑之辭也。序者爾唯云。東西墻
<lb ed="X" n="0136a14"/><lb ed="R096" n="0189a11"/>謂之序。<name role="" type="person">郭璞</name>注云。所以序別內外也。今達師序述
<lb ed="X" n="0136a15"/><lb ed="R096" n="0189a12"/>作論元由。如東西墻爲宅之序也。又序者如繭之
<lb ed="X" n="0136a16"/><lb ed="R096" n="0189a13"/>得序。序盡一繭之絲。經書得序。序盡一經書之義
<lb ed="X" n="0136a17"/><lb ed="R096" n="0189a14"/>理。言小<name role="" type="person">招提寺</name>者。在潤州江寧縣。舊是丹陽郡。始
<lb ed="X" n="0136a18"/><lb ed="R096" n="0189a15"/>自吳朝。爰及晉宋齊梁陳六代<anchor xml:id="nkr_note_add_0136a1801" n="0136a1801"/><anchor xml:id="beg0136a1801" n="0136a1801"/>已<anchor xml:id="end0136a1801"/>來。佛法興盛。伽
<lb ed="X" n="0136a19"/><lb ed="R096" n="0189a16"/>藍精舍。接揀連甍。名字相參。如<name role="" type="person">莊嚴寺</name>。則有大莊
<lb ed="X" n="0136a20"/><lb ed="R096" n="0189a17"/>嚴小莊嚴。<name role="" type="person">招提寺</name>亦有大小之名。大招提是梁時造。
<lb ed="X" n="0136a21"/><lb ed="R096" n="0189a18"/>小招提是晉時造。達師是陳時人。居小<name role="" type="person">招提寺</name>爲
<lb ed="X" n="0136a22"/><lb ed="R096" n="0189b01"/>沙門也。當陳時名達者非一人。故標其寺以爲別
<lb ed="X" n="0136a23"/><lb ed="R096" n="0189b02"/>也。然此達公佛義未善文體。所作論序多有庸音。
<lb ed="X" n="0136a24"/><lb ed="R096" n="0189b03"/>今只直取序論之大意。後之覽者無至譏誚。肇論
<pb ed="X" xml:id="X54.0869.0136b" n="0136b"/>
<lb ed="X" n="0136b01"/><lb ed="R096" n="0189b04"/>從人得名也。是後秦姚興長安人也。俗姓張氏。家
<lb ed="X" n="0136b02"/><lb ed="R096" n="0189b05"/>貧以傭書爲業。遂因善寫。曆觀經史。備盡墳籍。乃
<lb ed="X" n="0136b03"/><lb ed="R096" n="0189b06"/>爲儒生深味玄微。每以莊老爲心要。常讀老子道
<lb ed="X" n="0136b04"/><lb ed="R096" n="0189b07"/>德章歎曰。美則美矣。然其棲神冥累之方。猶未盡
<lb ed="X" n="0136b05"/><lb ed="R096" n="0189b08"/>也。後見古維摩經。披尋翫味。乃言始知所歸矣。因
<lb ed="X" n="0136b06"/><lb ed="R096" n="0189b09"/>此出家。大通實相。年方弱冠。英辯遠聞。後羅什東
<lb ed="X" n="0136b07"/><lb ed="R096" n="0189b10"/>來化誘。暫憩姑臧。肇奔往參承從什稟授。先有著
<lb ed="X" n="0136b08"/><lb ed="R096" n="0189b11"/>述。竝將呈什。什撫机歎曰。吾所造幽深不慙於子。
<lb ed="X" n="0136b09"/><lb ed="R096" n="0189b12"/>文辭麗美。實則相遵可同善吉者也。遂參隨羅什
<lb ed="X" n="0136b10"/><lb ed="R096" n="0189b13"/>入長安。姚興命肇與僧叡等。居<name role="" type="person">逍遙園</name>。詳定經論。
<lb ed="X" n="0136b11"/><lb ed="R096" n="0189b14"/>因著述宗本義。物不遷。不眞空。般若無知三論。涅
<lb ed="X" n="0136b12"/><lb ed="R096" n="0189b15"/>槃無名論。是什遷化後方造也。盧山<name role="" type="person">劉遺民</name>因見
<lb ed="X" n="0136b13"/><lb ed="R096" n="0189b16"/>此論乃歎曰。不意方袍復有平叔。呈之遠公。遠公
<lb ed="X" n="0136b14"/><lb ed="R096" n="0189b17"/>乃撫机歎曰。未嘗有也。因披尋翫味。遂有書問住
<lb ed="X" n="0136b15"/><lb ed="R096" n="0189b18"/>復。什公亡後。遂以涅槃無名論。復造寶藏論三章。
<lb ed="X" n="0136b16"/><lb ed="R096" n="0190a01"/>進上秦王。秦王姚興答旨慇懃。敕令繕寫。班諸子
<lb ed="X" n="0136b17"/><lb ed="R096" n="0190a02"/>姪以爲大訓。其爲時所重也如此。晉義熙十年。終
<lb ed="X" n="0136b18"/><lb ed="R096" n="0190a03"/>於長安<name role="" type="person">逍遙園</name>。春秋三十有一耳。</p></cb:div></cb:div><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">第二稱美人法</cb:mulu><head>△第二稱美人
<lb ed="X" n="0136b19"/><lb ed="R096" n="0190a04"/>法</head>
<lb ed="X" n="0136b20"/><lb ed="R096" n="0190a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX54p0136b2001">但末代弘經。允屬四依菩薩。爰傳茲土。抑亦其例。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0136b21"/><lb ed="R096" n="0190a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX54p0136b2101">末代者。佛滅後正法陵遲。西竺遂有<name role="" type="person">馬鳴</name>諸祖。造
<lb ed="X" n="0136b22"/><lb ed="R096" n="0190a07"/>論解經。弘護佛法。允屬者。信憑也。四依有二。一依
<lb ed="X" n="0136b23"/><lb ed="R096" n="0190a08"/>人。二依法。依人者。十住十行十回向地前菩薩。名
<lb ed="X" n="0136b24"/><lb ed="R096" n="0190a09"/>須陀洹。爲第一依。初地見道菩薩。名斯陁含。爲第
<pb ed="X" xml:id="X54.0869.0136c" n="0136c"/>
<lb ed="X" n="0136c01"/><lb ed="R096" n="0190a10"/>二依。修道位入二地至八地菩薩。名阿那含。爲第
<lb ed="X" n="0136c02"/><lb ed="R096" n="0190a11"/>三依。八地至十地滿心等覺菩薩。名阿羅漢。爲第
<lb ed="X" n="0136c03"/><lb ed="R096" n="0190a12"/>四依。二依法者。一依義不依文。二依智不依識。三
<lb ed="X" n="0136c04"/><lb ed="R096" n="0190a13"/>依法不依人。四依了義不依不了義。爰傳茲土者。
<lb ed="X" n="0136c05"/><lb ed="R096" n="0190a14"/>及至敎流此土也。抑亦者。如西竺諸祖之類也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0136c06"/><lb ed="R096" n="0190a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX54p0136c0601">至如彌天大德童壽桑門。竝創始命宗。圖辯格致。播
<lb ed="X" n="0136c07"/><lb ed="R096" n="0190a16"/>揚宣述。所事玄虗。唯斯擬聖默之所祖。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0136c08"/><lb ed="R096" n="0190a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX54p0136c0801">彌天大德卽襄陽道安法師。因<anchor xml:id="nkr_note_add_0136c0801" n="0136c0801"/><anchor xml:id="beg0136c0801" n="0136c0801"/>刺<anchor xml:id="end0136c0801"/>史習鑿戲論之
<lb ed="X" n="0136c09"/><lb ed="R096" n="0190a18"/>談也。習公一日訪安云。四海<name role="" type="person">習鑿齒</name>。固來相謁爾。
<lb ed="X" n="0136c10"/><lb ed="R096" n="0190b01"/>正遇齊次。安應聲答云。彌天<name role="" type="person">釋道安</name>。飯後始相看。
<lb ed="X" n="0136c11"/><lb ed="R096" n="0190b02"/>自此時人稱彌天大德也。童壽者。亦名羅什。本
<lb ed="X" n="0136c12"/><lb ed="R096" n="0190b03"/>龜兹國人。父名鳩摩羅琰。母名耆婆。是彼國王白
<lb ed="X" n="0136c13"/><lb ed="R096" n="0190b04"/>純妹。合父母二名。故稱鳩摩羅耆婆。飜就華言童
<lb ed="X" n="0136c14"/><lb ed="R096" n="0190b05"/>壽。什者。爲此達法師喜此方文字章句之什故。華
<lb ed="X" n="0136c15"/><lb ed="R096" n="0190b06"/>梵合云羅什。安師造性空論。什師造實相論。此土
<lb ed="X" n="0136c16"/><lb ed="R096" n="0190b07"/>造論之始也。桑門者。不正梵音也。應云沙門。飜就
<lb ed="X" n="0136c17"/><lb ed="R096" n="0190b08"/>華言勤息。謂出家人。見善勤修。見惡止息。此二師
<lb ed="X" n="0136c18"/><lb ed="R096" n="0190b09"/>竝創始於妙性圓明。命爲宗本。造此二論。圖度辯
<lb ed="X" n="0136c19"/><lb ed="R096" n="0190b10"/>別格量致理。播布揚顯。宣說序述。同歸般若體義。
<lb ed="X" n="0136c20"/><lb ed="R096" n="0190b11"/>故云玄虗。達公序美此二人造論。創始冥契佛理。
<lb ed="X" n="0136c21"/><lb ed="R096" n="0190b12"/>故云唯斯擬聖默之所祖。一者鼓論法義是擬聖。
<lb ed="X" n="0136c22"/><lb ed="R096" n="0190b13"/>二者當聖默然是所祖。俱照而常寂寂而常照也。
<lb ed="X" n="0136c23"/><lb ed="R096" n="0190b14"/>此序主共美安什二師也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0136c24"/><lb ed="R096" n="0190b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX54p0136c2401">自降乎<anchor xml:id="nkr_note_add_0136c2401" n="0136c2401"/><anchor xml:id="beg0136c2401" n="0136c2401"/>已<anchor xml:id="end0136c2401"/>還。歷代古今。凡著名僧傳。及傳所不載者。
<pb ed="X" xml:id="X54.0869.0137a" n="0137a"/>
<lb ed="X" n="0137a01"/><lb ed="R096" n="0190b16"/>釋僧叡等三千餘僧。淸信檀越<name role="" type="person">謝靈運</name>等八百許人。
<lb ed="X" n="0137a02"/><lb ed="R096" n="0190b17"/>至能辯正方言。節文階級。善覈名敎。精搜義理。揖此
<lb ed="X" n="0137a03"/><lb ed="R096" n="0190b18"/>羣賢語之所統。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0137a04"/><lb ed="R096" n="0191a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX54p0137a0401">自降乎<anchor xml:id="nkr_note_add_0137a0401" n="0137a0401"/><anchor xml:id="beg0137a0401" n="0137a0401"/>已<anchor xml:id="end0137a0401"/>還。降乎非文體。應云降斯<anchor xml:id="nkr_note_add_0137a0402" n="0137a0402"/><anchor xml:id="beg0137a0402" n="0137a0402"/>已<anchor xml:id="end0137a0402"/>還也。歷代
<lb ed="X" n="0137a05"/><lb ed="R096" n="0191a02"/>古今。此達序主序述自安什之後。曆古者。指長安
<lb ed="X" n="0137a06"/><lb ed="R096" n="0191a03"/>後秦在西北。歷今者。指西晉東晉至梁在江南。凡
<lb ed="X" n="0137a07"/><lb ed="R096" n="0191a04"/>古今共翻譯佛經。依經造論。僧中叡師首唱。俗中
<lb ed="X" n="0137a08"/><lb ed="R096" n="0191a05"/>謝公爲首。故云揖此羣賢。於文字章句能緣飾佛
<lb ed="X" n="0137a09"/><lb ed="R096" n="0191a06"/>意。俱不得中道。只於言語中統貫理事也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0137a10"/><lb ed="R096" n="0191a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX54p0137a1001">有美若人。超語兼默。標本則句句深達佛心。明末則
<lb ed="X" n="0137a11"/><lb ed="R096" n="0191a08"/>言言備通衆敎。諒是大乘懿典。方等博書。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0137a12"/><lb ed="R096" n="0191a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX54p0137a1201">此序主贊美肇師造四論。深契眞俗理事。性相寂
<lb ed="X" n="0137a13"/><lb ed="R096" n="0191a10"/>照。體用俱絕。待不偏□□。有美若人者。指肇師也。
<lb ed="X" n="0137a14"/><lb ed="R096" n="0191a11"/>借毛詩云。有美一人靑陽婉兮。<g ref="#CB15141">邂</g>逅相遇適我願
<lb ed="X" n="0137a15"/><lb ed="R096" n="0191a12"/>兮。論語云。君子哉若人。今借此二語共成一句也。
<lb ed="X" n="0137a16"/><lb ed="R096" n="0191a13"/>言超語兼默者。謂前安什二師。唯得理而文有所
<lb ed="X" n="0137a17"/><lb ed="R096" n="0191a14"/>闕。叡師謝公造論。唯得文而理有所闕。今肇四論
<lb ed="X" n="0137a18"/><lb ed="R096" n="0191a15"/>文理兼備。故云爲超。非謂文理勝前四人者。言標
<lb ed="X" n="0137a19"/><lb ed="R096" n="0191a16"/>本者。指宗本義。言明末者。指涅槃論。諒是者。諒訓
<lb ed="X" n="0137a20"/><lb ed="R096" n="0191a17"/>信也。信此四義論。與華嚴楞嚴諸大乘敎無異。深
<lb ed="X" n="0137a21"/><lb ed="R096" n="0191a18"/>達佛心也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0137a22"/><lb ed="R096" n="0191b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX54p0137a2201">自古自今著文著筆。詳汰名賢所作諸論。或六家七
<lb ed="X" n="0137a23"/><lb ed="R096" n="0191b02"/>宗。爰延十二。竝判其臧否。辯其差當。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0137a24"/><lb ed="R096" n="0191b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX54p0137a2401">此明諸家造論得失也。詳者支法詳。支遁弟子。從
<pb ed="X" xml:id="X54.0869.0137b" n="0137b"/>
<lb ed="X" n="0137b01"/><lb ed="R096" n="0191b04"/>師姓氏。汰者竺法汰。竺道猷弟子。支法詳造實相
<lb ed="X" n="0137b02"/><lb ed="R096" n="0191b05"/>論。竺法汰造本無論。俱有得失。高僧傳中。此二人
<lb ed="X" n="0137b03"/><lb ed="R096" n="0191b06"/>相繼爲名賢。六家七宗。其七義。爰者緩也。短義。延
<lb ed="X" n="0137b04"/><lb ed="R096" n="0191b07"/>者長義。此十二論中多有辯爭是非長短。臧者善
<lb ed="X" n="0137b05"/><lb ed="R096" n="0191b08"/>也。否者惡也。差殊的當俱不契佛心中道也。梁釋
<lb ed="X" n="0137b06"/><lb ed="R096" n="0191b09"/>寶唱造俗法論一百六十卷。內引述宋<name role="" type="person">莊嚴寺</name>高
<lb ed="X" n="0137b07"/><lb ed="R096" n="0191b10"/>僧曇濟。作六家七宗論。論有六家。分成七宗。第一
<lb ed="X" n="0137b08"/><lb ed="R096" n="0191b11"/>本無宗。第二本無玄妙宗。出第一本無宗。第三卽
<lb ed="X" n="0137b09"/><lb ed="R096" n="0191b12"/>色宗。第四義合宗。亦云識合宗。第五幻化宗。亦云
<lb ed="X" n="0137b10"/><lb ed="R096" n="0191b13"/>如幻宗。第六心無宗。第七緣會宗。亦云體會宗。本
<lb ed="X" n="0137b11"/><lb ed="R096" n="0191b14"/>有六家。第一家分爲二宗。故成七宗。言十二者。續
<lb ed="X" n="0137b12"/><lb ed="R096" n="0191b15"/>法論云。下定林寺釋慧鏡。作實相六宗論。先設客
<lb ed="X" n="0137b13"/><lb ed="R096" n="0191b16"/>問二諦一體義。然後引六宗義答之。第一家以理
<lb ed="X" n="0137b14"/><lb ed="R096" n="0191b17"/>實爲空。凡夫謂有爲有。空卽眞諦。有卽俗諦。第二
<lb ed="X" n="0137b15"/><lb ed="R096" n="0191b18"/>家以色性是空爲空。色體是有爲有。第三家以離
<lb ed="X" n="0137b16"/><lb ed="R096" n="0192a01"/>緣無山爲空。因緣成山爲有。第四家以心從緣生
<lb ed="X" n="0137b17"/><lb ed="R096" n="0192a02"/>爲空。離緣別有心體爲有。第五家以邪見所計心
<lb ed="X" n="0137b18"/><lb ed="R096" n="0192a03"/>空爲空。不空因緣所生之心爲有。第六家以名色
<lb ed="X" n="0137b19"/><lb ed="R096" n="0192a04"/>所依之物實空爲空。世流布中假名爲有。前有六
<lb ed="X" n="0137b20"/><lb ed="R096" n="0192a05"/>家。後有六家。合成十二。故云爰延十二也。臧否者。
<lb ed="X" n="0137b21"/><lb ed="R096" n="0192a06"/>前六家判第四爲臧。餘五家爲否。後六家論中辯
<lb ed="X" n="0137b22"/><lb ed="R096" n="0192a07"/>前五家爲差。後五家爲當。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0137b23"/><lb ed="R096" n="0192a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX54p0137b2301">唯此憲章無弊斯咎。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0137b24"/><lb ed="R096" n="0192a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX54p0137b2401">憲者法也。前十二家皆有是非之弊。今肇法師四
<pb ed="X" xml:id="X54.0869.0137c" n="0137c"/>
<lb ed="X" n="0137c01"/><lb ed="R096" n="0192a10"/>論無有此弊。但是而無非也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0137c02"/><lb ed="R096" n="0192a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX54p0137c0201">良<anchor xml:id="nkr_note_orig_0137001" n="0137001"/>由襟情泛若。不知何係。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0137002" n="0137002"/>譬彼淵海數越九流。挺拔
<lb ed="X" n="0137c03"/><lb ed="R096" n="0192a12"/>淸虗。蕭然物外。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0137c04"/><lb ed="R096" n="0192a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX54p0137c0401">良由者多以也。序主美肇師襟靈情田泛泛然。如
<lb ed="X" n="0137c05"/><lb ed="R096" n="0192a14"/>淵深之海竝無畔岸係屬也。故云譬彼淵海。譬訓
<lb ed="X" n="0137c06"/><lb ed="R096" n="0192a15"/>譬也。數越九流者。美肇師文筆如海不落數量。九
<lb ed="X" n="0137c07"/><lb ed="R096" n="0192a16"/>流者有二。一依人。二依境。依人者俗諦。仲尼之學
<lb ed="X" n="0137c08"/><lb ed="R096" n="0192a17"/>如海。諸子百家如分九流。一儒家流。二道家流。三
<lb ed="X" n="0137c09"/><lb ed="R096" n="0192a18"/>墨家流。四名家流。五雜家流。六農家流。七縱橫家
<lb ed="X" n="0137c10"/><lb ed="R096" n="0192b01"/>流。八法家流。九小說家流。二依境名九流者。亦謂
<lb ed="X" n="0137c11"/><lb ed="R096" n="0192b02"/>之九江也。此是夏禹疏決天下洪水分爲九江。流
<lb ed="X" n="0137c12"/><lb ed="R096" n="0192b03"/>入大海。一曰烏白江。二曰箘江。三曰蚌江。四曰烏
<lb ed="X" n="0137c13"/><lb ed="R096" n="0192b04"/>江。五曰嘉美江。六曰畎江。七曰源江。八曰廩江。九
<lb ed="X" n="0137c14"/><lb ed="R096" n="0192b05"/>曰提江。序主美肇師四論不落數量如海也。負生
<lb ed="X" n="0137c15"/><lb ed="R096" n="0192b06"/>知之性靈心正直。如豫章之木。標表拔萃於衆木
<lb ed="X" n="0137c16"/><lb ed="R096" n="0192b07"/>也。識情淸淨虗明曠大於萬物之外。冥契法身之
<lb ed="X" n="0137c17"/><lb ed="R096" n="0192b08"/>理。更無一法一人過越於肇師也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0137c18"/><lb ed="R096" n="0192b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX54p0137c1801">知公者希。歸公採什。如曰不知則公貴矣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0137c19"/><lb ed="R096" n="0192b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX54p0137c1901">知公者希。此一句借老子道德經中吾言甚易知
<lb ed="X" n="0137c20"/><lb ed="R096" n="0192b11"/>章第七十。彼章云。吾言甚易知。甚易行。唐玄宗注
<lb ed="X" n="0137c21"/><lb ed="R096" n="0192b12"/>云。吾言說契理故易知。事簡故易行。老君又云。天
<lb ed="X" n="0137c22"/><lb ed="R096" n="0192b13"/>下莫能知莫能行。玄宗注云。天下滯言而不悟。事
<lb ed="X" n="0137c23"/><lb ed="R096" n="0192b14"/>順而不約。故莫能知莫能行。老君又云。言有宗事
<lb ed="X" n="0137c24"/><lb ed="R096" n="0192b15"/>有君。玄宗注云。言者在理。理得而言忘。故言以無
<pb ed="X" xml:id="X54.0869.0138a" n="0138a"/>
<lb ed="X" n="0138a01"/><lb ed="R096" n="0192b16"/>言爲宗。事者在功。功成而不宰。故事以無事爲君。
<lb ed="X" n="0138a02"/><lb ed="R096" n="0192b17"/>老君又云。夫唯無知。是以不我知。玄宗注云。夫唯
<lb ed="X" n="0138a03"/><lb ed="R096" n="0192b18"/>世俗之人。無了之知。是以不知我無言無事之敎。
<lb ed="X" n="0138a04"/><lb ed="R096" n="0193a01"/>老君又云。知我者希則我者貴。玄宗注云。了知我
<lb ed="X" n="0138a05"/><lb ed="R096" n="0193a02"/>忘言之敎意者希少。法則我不言之敎意至貴。老
<lb ed="X" n="0138a06"/><lb ed="R096" n="0193a03"/>君又云。是以聖人被褐懷玉。玄宗注云。被褐者晦
<lb ed="X" n="0138a07"/><lb ed="R096" n="0193a04"/>其外。懷王者明其內。故知者希少。序主變老君我
<lb ed="X" n="0138a08"/><lb ed="R096" n="0193a05"/>字作公字。時人只歸伏四論之文字耳。</p></cb:div></cb:div><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">第三慶幸遭逢</cb:mulu><head>△第三慶
<lb ed="X" n="0138a09"/><lb ed="R096" n="0193a06"/>幸遭逢</head>
<lb ed="X" n="0138a10"/><lb ed="R096" n="0193a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX54p0138a1001">達猥生天幸。逢此正音。忻躍<anchor xml:id="nkr_note_orig_0138001" n="0138001"/>弗<anchor xml:id="nkr_note_add_0138a1001" n="0138a1001"/><anchor xml:id="beg0138a1001" n="0138a1001"/>已<anchor xml:id="end0138a1001"/>。饗讌無疲。每至披
<lb ed="X" n="0138a11"/><lb ed="R096" n="0193a08"/>尋。不勝手舞。誓願生生盡命弘述。達於肇之遺文。其
<lb ed="X" n="0138a12"/><lb ed="R096" n="0193a09"/>猶若是。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0138a13"/><lb ed="R096" n="0193a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX54p0138a1301">猥生者多生也。天幸者不期而自然。逢遇也。正音者
<lb ed="X" n="0138a14"/><lb ed="R096" n="0193a11"/>指此四論也。是眞正之文契佛心也。饗者食時也。
<lb ed="X" n="0138a15"/><lb ed="R096" n="0193a12"/>讌者眠臥時也。序主自謂。披閱四論日久無倦。手
<lb ed="X" n="0138a16"/><lb ed="R096" n="0193a13"/>舞者借子夏詩序云。不知手之舞之足之蹈之。表
<lb ed="X" n="0138a17"/><lb ed="R096" n="0193a14"/>忻躍之極也。肇之遺文者。指四論也。誓願不輕捨耳。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0138a18"/><lb ed="R096" n="0193a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX54p0138a1801">況中百門觀爰洎方等深經。而不至增乎。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0138a19"/><lb ed="R096" n="0193a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX54p0138a1901">況者比況相類也。序主指肇之四論。比類中觀論
<lb ed="X" n="0138a20"/><lb ed="R096" n="0193a17"/>百法明門論及方廣華嚴等經。更無一字增加也。</p></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0138a21"/><lb ed="R096" n="0193a18"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">第四排斥譏嫌</cb:mulu><head>△第四排斥譏嫌</head>
<lb ed="X" n="0138a22"/><lb ed="R096" n="0193b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX54p0138a2201">世諺咸云。肇之所作故是誠實眞諦。地論通宗。莊老
<lb ed="X" n="0138a23"/><lb ed="R096" n="0193b02"/>所資猛浪之說。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0138a24"/><lb ed="R096" n="0193b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX54p0138a2401">世諺者世俗無稽之譚也。肇師亡後滯執名相敎
<pb ed="X" xml:id="X54.0869.0138b" n="0138b"/>
<lb ed="X" n="0138b01"/><lb ed="R096" n="0193b04"/>者。譏毀肇之四論。其文是誠實論中眞諦義。十地
<lb ed="X" n="0138b02"/><lb ed="R096" n="0193b05"/>論中通宗義。更以莊老書中言辭緣飾相資。猛浪
<lb ed="X" n="0138b03"/><lb ed="R096" n="0193b06"/>之說者。莊子齊物篇中借一句。是無根本不精要
<lb ed="X" n="0138b04"/><lb ed="R096" n="0193b07"/>之辭。此外人譏毀也。古之旣有譏謗。今之<g ref="#CB07946">𨷖</g>爭嫉
<lb ed="X" n="0138b05"/><lb ed="R096" n="0193b08"/>妬更多。只如嘉祐中滕州東山明敎禪師<name role="" type="person">契嵩</name>。進
<lb ed="X" n="0138b06"/><lb ed="R096" n="0193b09"/>上仁宗皇帝正宗記十二卷。尋敕令頒入譯經院。
<lb ed="X" n="0138b07"/><lb ed="R096" n="0193b10"/>隨與藏經印布天下。恩賜獎譽。古來未有如此者
<lb ed="X" n="0138b08"/><lb ed="R096" n="0193b11"/>也。當時醫僧子昉富有衣鉢。遂於蘇臺招集淺學
<lb ed="X" n="0138b09"/><lb ed="R096" n="0193b12"/>禪律者。造作文字。毀謗禪宗。復命相識官人冠序
<lb ed="X" n="0138b10"/><lb ed="R096" n="0193b13"/>刊之。古今有此外道也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0138b11"/><lb ed="R096" n="0193b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX54p0138b1101">此實巨蠱之言。欺誣<anchor xml:id="nkr_note_orig_0138002" n="0138002"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0138002" n="0138002"/>亡沒。街巷陋音。未之足拾。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0138b12"/><lb ed="R096" n="0193b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX54p0138b1201">巨蠱者大毒之言。肇師亡後。以此毒害陋音。欺聖
<lb ed="X" n="0138b13"/><lb ed="R096" n="0193b16"/>罔賢。固不足採聽也。佛在之日。尙有五千增上慢
<lb ed="X" n="0138b14"/><lb ed="R096" n="0193b17"/>者。而況今之乎。</p></cb:div></cb:div><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">第五申述元情</cb:mulu><head>△第五申述元情</head>
<lb ed="X" n="0138b15"/><lb ed="R096" n="0193b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX54p0138b1501">夫神道不形。心敏難繪。旣文拘而義遠。故衆端之所
<lb ed="X" n="0138b16"/><lb ed="R096" n="0194a01"/>詭。肇之卜意豈徒然哉。良有以也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0138b17"/><lb ed="R096" n="0194a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX54p0138b1701">神道不形者。謂法身無形像。如太虗空。心敏難繪
<lb ed="X" n="0138b18"/><lb ed="R096" n="0194a03"/>者。謂般若無知。亦難相狀求也。繪者寫邈書<g ref="#CB15148">𦘕</g>也。
<lb ed="X" n="0138b19"/><lb ed="R096" n="0194a04"/>謂法身與觀照般若。寂而常照。照而常寂。離諸名
<lb ed="X" n="0138b20"/><lb ed="R096" n="0194a05"/>相。文拘義遠者。四論中文字拘束。義理深奧。故肇
<lb ed="X" n="0138b21"/><lb ed="R096" n="0194a06"/>師須假此方經書文言強飾。緣之令後之學般若
<lb ed="X" n="0138b22"/><lb ed="R096" n="0194a07"/>人易爲曉會。故云衆端之所詭。衆端者四論端由
<lb ed="X" n="0138b23"/><lb ed="R096" n="0194a08"/>也。所詭者謂肇師假此方文言經書變通。有異西
<lb ed="X" n="0138b24"/><lb ed="R096" n="0194a09"/>竺梵音。豈空然也。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X54.0869.0138c" n="0138c"/>
<lb ed="X" n="0138c01"/><lb ed="R096" n="0194a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX54p0138c0101">如復徇狎其言。願生生不面。至獲忍心。還度斯下。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0138c02"/><lb ed="R096" n="0194a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX54p0138c0201">序主以析設二法弘護四論也。恐後世人隨逐無
<lb ed="X" n="0138c03"/><lb ed="R096" n="0194a12"/>稽之譚謗毀。故云如復徇狎其言。願生生不與其
<lb ed="X" n="0138c04"/><lb ed="R096" n="0194a13"/>人相見也。徇者順也。狎者親也。除是序主成等正
<lb ed="X" n="0138c05"/><lb ed="R096" n="0194a14"/>覺得無生法忍。方可度脫此下根等人也。</p></cb:div></cb:div><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">第六宣明序意</cb:mulu><head>△第六
<lb ed="X" n="0138c06"/><lb ed="R096" n="0194a15"/>宣明序意</head>
<lb ed="X" n="0138c07"/><lb ed="R096" n="0194a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX54p0138c0701">達留連講肆二十餘年。頗逢重席。末覩斯論。聊寄一
<lb ed="X" n="0138c08"/><lb ed="R096" n="0194a17"/>序。託悟在中。同我賢余。請俟來哲。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0138c09"/><lb ed="R096" n="0194a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX54p0138c0901">梁普通年前。達麼未到此土。只有名相講席。故云
<lb ed="X" n="0138c10"/><lb ed="R096" n="0194b01"/>留連講肆也。頗逢重席者。頗訓多也。序主多遇奪
<lb ed="X" n="0138c11"/><lb ed="R096" n="0194b02"/>席明師。重席者。後漢帝每朝正日。令戴憑侍中與
<lb ed="X" n="0138c12"/><lb ed="R096" n="0194b03"/>諸儒論經。勝者奪席而坐。憑勝其日奪五十餘重。
<lb ed="X" n="0138c13"/><lb ed="R096" n="0194b04"/>時人語曰。論經不窮戴侍中。末覩斯論者。序主謂
<lb ed="X" n="0138c14"/><lb ed="R096" n="0194b05"/>前二十餘年。雖多逢明師。末後披此四論。句句深
<lb ed="X" n="0138c15"/><lb ed="R096" n="0194b06"/>達佛理。與前名師不同。故聊寄述此通序。庶表序
<lb ed="X" n="0138c16"/><lb ed="R096" n="0194b07"/>主悟解肇意深達也。同我者與序主悟解一般。賢
<lb ed="X" n="0138c17"/><lb ed="R096" n="0194b08"/>余者悟解勝於序主。俱俟來哲臧否也。</p></cb:div></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0138c18"/><lb ed="R096" n="0194b09"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">別序</cb:mulu><p xml:id="pX54p0138c1801">△後序論之宗旨。文中有四科。第一序次第。二遣
<lb ed="X" n="0138c19"/><lb ed="R096" n="0194b10"/>相。三稱歎。四簡別是論非論。今第一序次第。</p>
<lb ed="X" n="0138c20"/><lb ed="R096" n="0194b11"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">第一序次第</cb:mulu><cb:div type="orig"><p xml:id="pX54p0138c2001">夫大分深義。厥號本無。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0138c21"/><lb ed="R096" n="0194b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX54p0138c2101">十二門論云。大分者卽空也。非斷滅空。是法身眞
<lb ed="X" n="0138c22"/><lb ed="R096" n="0194b13"/>空之理。故云深義也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0138c23"/><lb ed="R096" n="0194b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX54p0138c2301">故建言宗旨。標乎實相。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0138c24"/><lb ed="R096" n="0194b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX54p0138c2401">實相者無相也。謂眞空之體本無名相。於無相中
<pb ed="X" xml:id="X54.0869.0139a" n="0139a"/>
<lb ed="X" n="0139a01"/><lb ed="R096" n="0194b16"/>建立。不壞假名。而譚實相耳。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0139a02"/><lb ed="R096" n="0194b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX54p0139a0201">開空法道。莫逾眞俗。所以次釋二諦顯佛敎門。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0139a03"/><lb ed="R096" n="0194b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX54p0139a0301">眞空不礙於幻有故。從體起用。所以有萬法。敎云。
<lb ed="X" n="0139a04"/><lb ed="R096" n="0195a01"/>森羅及萬像。一法之所印。無過越於眞俗二諦也。
<lb ed="X" n="0139a05"/><lb ed="R096" n="0195a02"/>雪山童子爲求半偈捨身。樹神問曰。此偈何益。童
<lb ed="X" n="0139a06"/><lb ed="R096" n="0195a03"/>子答曰。如是偈者諸佛所說開空法道。此出涅槃
<lb ed="X" n="0139a07"/><lb ed="R096" n="0195a04"/>經也。<anchor xml:id="nkr_note_add_0139a0701" n="0139a0701"/><anchor xml:id="beg0139a0701" n="0139a0701"/>已<anchor xml:id="end0139a0701"/>上序主。宗本義物不遷論幷不眞空論。故
<lb ed="X" n="0139a08"/><lb ed="R096" n="0195a05"/>云所以次釋二諦顯佛敎門。以佛敎門出三界苦。
<lb ed="X" n="0139a09"/><lb ed="R096" n="0195a06"/>一代時敎。不越眞俗二諦爲門也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0139a10"/><lb ed="R096" n="0195a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX54p0139a1001">但圓正之因。無上般若。至極之果。唯有涅槃。故末啓
<lb ed="X" n="0139a11"/><lb ed="R096" n="0195a08"/>重玄。明衆聖之所宅。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0139a12"/><lb ed="R096" n="0195a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX54p0139a1201">圓正之因者涅槃正因也。無有上於般若。此序無
<lb ed="X" n="0139a13"/><lb ed="R096" n="0195a10"/>名論也。般若無知爲涅槃正因。涅槃無名爲般若
<lb ed="X" n="0139a14"/><lb ed="R096" n="0195a11"/>極果。所以前序物不遷不眞空二論。後序無知無
<lb ed="X" n="0139a15"/><lb ed="R096" n="0195a12"/>名二論。故云末啓重玄。涅槃是一玄。般若是一玄。
<lb ed="X" n="0139a16"/><lb ed="R096" n="0195a13"/>末者於物不遷不眞空二論。後造此無知二論。重
<lb ed="X" n="0139a17"/><lb ed="R096" n="0195a14"/>玄者。借老子道經中二句玄之又玄衆妙之門。故
<lb ed="X" n="0139a18"/><lb ed="R096" n="0195a15"/>云明衆聖之所宅。前言眞俗。指前二論。不遷卽俗
<lb ed="X" n="0139a19"/><lb ed="R096" n="0195a16"/>明眞。不眞卽眞明俗。後言重玄。指後二論。俱是三
<lb ed="X" n="0139a20"/><lb ed="R096" n="0195a17"/>賢十聖所居之處也。</p></cb:div></cb:div><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">第二遣相</cb:mulu><head>△第二遣相</head>
<lb ed="X" n="0139a21"/><lb ed="R096" n="0195a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX54p0139a2101">雖以性空擬本。無本可稱。語本絕言。非心行處。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0139a22"/><lb ed="R096" n="0195b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX54p0139a2201">口欲譚而辭喪。心欲緣而慮忘。不可以智知。不可
<lb ed="X" n="0139a23"/><lb ed="R096" n="0195b02"/>以識識。非是無辯無心。辭辯俱不及也。心所分別
<lb ed="X" n="0139a24"/><lb ed="R096" n="0195b03"/>亦忘耳。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X54.0869.0139b" n="0139b"/>
<lb ed="X" n="0139b01"/><lb ed="R096" n="0195b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX54p0139b0101">然則不遷當俗。俗則不生。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0139b02"/><lb ed="R096" n="0195b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX54p0139b0201">此遣卽眞明俗。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0139b03"/><lb ed="R096" n="0195b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX54p0139b0301">不眞爲眞。眞但名說。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0139b04"/><lb ed="R096" n="0195b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX54p0139b0401">此遣卽俗明眞。但對機言說都無實。遣執也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0139b05"/><lb ed="R096" n="0195b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX54p0139b0501">若能放曠蕩然。崇茲一道。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0139b06"/><lb ed="R096" n="0195b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX54p0139b0601">指前宗本義。曠蕩謂自<anchor xml:id="nkr_note_add_0139b0601" n="0139b0601"/><anchor xml:id="beg0139b0601" n="0139b0601"/>己<anchor xml:id="end0139b0601"/>法身如太虗空。無<g ref="#CB15145">𦊱</g>無
<lb ed="X" n="0139b07"/><lb ed="R096" n="0195b10"/>礙。而不拒彼諸相發揮。不執眞俗因果。一道者。故
<lb ed="X" n="0139b08"/><lb ed="R096" n="0195b11"/>涅槃第十二卷云。實際理地一道淸淨無有異路耳。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0139b09"/><lb ed="R096" n="0195b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX54p0139b0901">淸耳虗襟無言二諦。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0139b10"/><lb ed="R096" n="0195b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX54p0139b1001">淸耳謂聞性淸淨。不執言敎音聲也。虗襟者忘懷
<lb ed="X" n="0139b11"/><lb ed="R096" n="0195b14"/>絕慮不滯空寂。不見有眞俗。此遣前二論之名相
<lb ed="X" n="0139b12"/><lb ed="R096" n="0195b15"/>也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0139b13"/><lb ed="R096" n="0195b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX54p0139b1301">斯則淨照之功著。故般若無知。無名之德興。而涅槃
<lb ed="X" n="0139b14"/><lb ed="R096" n="0195b17"/>不稱。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0139b15"/><lb ed="R096" n="0195b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX54p0139b1501">若不執眞俗因果當人觀照般若絕對時。無知之
<lb ed="X" n="0139b16"/><lb ed="R096" n="0196a01"/>知方便無功之功顯也。著者顯也。卽般若無知無
<lb ed="X" n="0139b17"/><lb ed="R096" n="0196a02"/>所不知也。卽涅槃無名應興起於妙用耳。</p></cb:div></cb:div><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">第三稱歎</cb:mulu><head>△第三
<lb ed="X" n="0139b18"/><lb ed="R096" n="0196a03"/>稱歎</head>
<lb ed="X" n="0139b19"/><lb ed="R096" n="0196a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX54p0139b1901">余謂此說周圓。罄佛淵海。浩博無涯。窮法體相。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0139b20"/><lb ed="R096" n="0196a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX54p0139b2001">余者序主自謂也。此說周圓者。指四論也。罄盡也。
<lb ed="X" n="0139b21"/><lb ed="R096" n="0196a06"/>更無有一法。過此四論中覺性相浩博無邊。不落
<lb ed="X" n="0139b22"/><lb ed="R096" n="0196a07"/>數量耳。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0139b23"/><lb ed="R096" n="0196a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX54p0139b2301">雖復言約而義豐。文華而理詣。語勢連環。意實孤誕。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0139b24"/><lb ed="R096" n="0196a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX54p0139b2401">言約者少也。豐者備也。指四論中文字雖簡少。其
<pb ed="X" xml:id="X54.0869.0139c" n="0139c"/>
<lb ed="X" n="0139c01"/><lb ed="R096" n="0196a10"/>義理豐備。該括一代時敎。文華者謂四論中文句
<lb ed="X" n="0139c02"/><lb ed="R096" n="0196a11"/>華麗。引此土經書緣飾。令人覽之易曉。然句句俱
<lb ed="X" n="0139c03"/><lb ed="R096" n="0196a12"/>到詣諸佛理處。言語血脈不斷。如貫連環中。其明
<lb ed="X" n="0139c04"/><lb ed="R096" n="0196a13"/>理事之意。絕待孤標。拔萃於思議之表也。連環者
<lb ed="X" n="0139c05"/><lb ed="R096" n="0196a14"/>出莊子天下篇第三十二。此惠子之辯。惠子言連
<lb ed="X" n="0139c06"/><lb ed="R096" n="0196a15"/>環可解。取不窮之義。郭象注云。環之相貫。貫於空
<lb ed="X" n="0139c07"/><lb ed="R096" n="0196a16"/>處。不貫於環也。是以兩環貫空不相涉入。各自通
<lb ed="X" n="0139c08"/><lb ed="R096" n="0196a17"/>轉。取無窮之義。尙可解也。序主指四論中語論雖
<lb ed="X" n="0139c09"/><lb ed="R096" n="0196a18"/>無窮。其冥契佛意。其實標出乎言外也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0139c10"/><lb ed="R096" n="0196b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX54p0139c1001">敢是絕妙好辤。莫不竭茲洪論。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0139c11"/><lb ed="R096" n="0196b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX54p0139c1101">序主美肇師四論文理俱詣。借曹娥<g ref="#CB15156">碑</g>後蔡邕之
<lb ed="X" n="0139c12"/><lb ed="R096" n="0196b03"/>言也。漢時曹盰渡浙江溺死。其女曹娥年十四。求
<lb ed="X" n="0139c13"/><lb ed="R096" n="0196b04"/>父屍不得。投浙江死。經宿抱父屍而出。杜尙爲作
<lb ed="X" n="0139c14"/><lb ed="R096" n="0196b05"/><g ref="#CB15156">碑</g>。安於會稽上虞山。漢末蔡邕讀之。於<g ref="#CB15156">碑</g>陰鐫八
<lb ed="X" n="0139c15"/><lb ed="R096" n="0196b06"/>字云。黃絹幼婦外孫韲臼。後<name role="" type="person">曹操</name>同楊脩行兵。因
<lb ed="X" n="0139c16"/><lb ed="R096" n="0196b07"/>覽此八字。操問脩解否。答曰<anchor xml:id="nkr_note_add_0139c1601" n="0139c1601"/><anchor xml:id="beg0139c1601" n="0139c1601"/>已<anchor xml:id="end0139c1601"/>解。操令脩且勿言。
<lb ed="X" n="0139c17"/><lb ed="R096" n="0196b08"/>待吾思之。行三十里。操方解。乃自爲歎曰。有智無
<lb ed="X" n="0139c18"/><lb ed="R096" n="0196b09"/>智較三十里。尋因征戰殺之。操一諸子皆請救之。
<lb ed="X" n="0139c19"/><lb ed="R096" n="0196b10"/>操曰。楊脩是人中之龍。非汝力之所駕馭。遂殺之。
<lb ed="X" n="0139c20"/><lb ed="R096" n="0196b11"/>釋之曰。黃絹是色絲。色絲是絕字。幼婦是少女。少
<lb ed="X" n="0139c21"/><lb ed="R096" n="0196b12"/>女是妙字。外孫是女子。女子是好字。韲臼是受辛。
<lb ed="X" n="0139c22"/><lb ed="R096" n="0196b13"/>受辛是辤字。序主贊美四論同是絕妙好辤。竭者
<lb ed="X" n="0139c23"/><lb ed="R096" n="0196b14"/>窮盡也。洪者大也。佛理奧妙。盡在此四大論中耳。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0139c24"/><lb ed="R096" n="0196b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX54p0139c2401">所以童壽歎言。解空第一肇公其人。斯言有由矣。彰
<pb ed="X" xml:id="X54.0869.0140a" n="0140a"/>
<lb ed="X" n="0140a01"/><lb ed="R096" n="0196b16"/>在翰牘。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0140a02"/><lb ed="R096" n="0196b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX54p0140a0201">名僧傳慧觀門中。什見肇潤文製作。撫机歎略曰。
<lb ed="X" n="0140a03"/><lb ed="R096" n="0196b18"/>實同善吉。<anchor xml:id="nkr_note_add_0140a0301" n="0140a0301"/><anchor xml:id="beg0140a0301" n="0140a0301"/>已<anchor xml:id="end0140a0301"/>在前注中具述也。時人謂什公得肇。
<lb ed="X" n="0140a04"/><lb ed="R096" n="0197a01"/>如佛有須菩提也。此歎美之言彰顯在高傳。翰者
<lb ed="X" n="0140a05"/><lb ed="R096" n="0197a02"/>筆牘簡也。</p></cb:div></cb:div><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">第四簡別是論非論</cb:mulu><head>△第四簡別是論非論</head>
<lb ed="X" n="0140a06"/><lb ed="R096" n="0197a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX54p0140a0601"><anchor xml:id="nkr_note_add_0140a0601" n="0140a0601"/><anchor xml:id="beg0140a0601" n="0140a0601"/>但<anchor xml:id="end0140a0601"/>宗本蕭然莫能致詰。不遷等四論。事開接引。問答
<lb ed="X" n="0140a07"/><lb ed="R096" n="0197a04"/><g ref="#CB00701">㭊</g>微。所以稱論。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0140a08"/><lb ed="R096" n="0197a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX54p0140a0801">宗本蕭然者。取蕭然<anchor xml:id="nkr_note_add_0140a0801" n="0140a0801"/><anchor xml:id="beg0140a0801" n="0140a0801"/>曠<anchor xml:id="end0140a0801"/>大如虗空。不可窮詰畔岸。
<lb ed="X" n="0140a09"/><lb ed="R096" n="0197a06"/>非是論之正文。都序四論宗旨。物不遷等四。其中
<lb ed="X" n="0140a10"/><lb ed="R096" n="0197a07"/>以事明理。開示接引。後學初機有問有答。<g ref="#CB00701">㭊</g>理精
<lb ed="X" n="0140a11"/><lb ed="R096" n="0197a08"/>微。研覈眞僞。所以目之爲論也。</p></cb:div></cb:div></cb:div>
</body>
<back>
<cb:div type="apparatus">
<head>校注</head>
<p>
<app from="#beg0136a1801" to="#end0136a1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0136c0801" to="#end0136c0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">刺</lem><rdg wit="#wit.orig">剌</rdg></app>
<app from="#beg0136c2401" to="#end0136c2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0137a0401" to="#end0137a0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0137a0402" to="#end0137a0402"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0138a1001" to="#end0138a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0139a0701" to="#end0139a0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0139b0601" to="#end0139b0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0139c1601" to="#end0139c1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0140a0301" to="#end0140a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0140a0601" to="#end0140a0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0140a0801" to="#end0140a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">曠</lem><rdg wit="#wit.orig">嚝</rdg></app>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="cbeta-notes">
<head>CBETA 校注</head>
<p>
<note n="0138002" resp="#resp2" type="mod" target="#nkr_note_mod_0138002">亡一作已</note>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="xuzang-notes">
<head>卍續藏 校注</head>
<p>
<note n="0137001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0137001">由一作猶</note>
<note n="0137002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0137002">譬作匹</note>
<note n="0138001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0138001">弗一作不</note>
<note n="0138002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0138002">亡一作巳</note>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="add-notes">
<head>新增校注</head>
<p>
<note n="0136a1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0136a1801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0136c0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0136c0801">刺【CB】，剌【卍續】</note>
<note n="0136c2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0136c2401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0137a0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0137a0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0137a0402" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0137a0402">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0138a1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0138a1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0139a0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0139a0701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0139b0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0139b0601">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0139c1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0139c1601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0140a0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0140a0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0140a0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0140a0601">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0140a0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0140a0801">曠【CB】，嚝【卍續】</note>
</p>
</cb:div>
</back></text></TEI>